Hoe snel gaat een schip?

Dat verschilt. Een marinefregat of cruiseschip kan wel 55 kilometer per uur, sneller dan een brommer of een scooter. Een zeetanker haalt meestal maar de helft. De snelheid van een schip drukken we uit in 'knopen' (in het Engels 'knots'). Dat komt door een foefje van zeelui in de zestiende eeuw. Om de snelheid te meten gebruikten ze een touw met knopen dat ze om een plankje wikkelden. Het plankje verzwaarden ze met een gewicht en gooiden ze in het water. Daarna telden ze met een zandloper in de hand het aantal knopen dat het touw afrolde. Zo wisten ze hoe snel de boot (ongeveer) ging. In die tijd was dat natuurlijk niet zo snel. Een schoener (zeilschip met twee of meer masten) ging rond de zes knopen. Wil je omrekenen hoe snel een schip nu vaart? Vermenigvuldig het aantal knopen met 1,852 (één zeemijl = 1.852 meter) en je weet de snelheid in kilometer per uur.

Bron: Havenkrantje nr. 5 jaar 2 - maart 2010.

Waarom blijft een schip drijven?

Een schip kan wel meer dan een miljoen ton (één ton = 1.000 kg) wegen. En toch zinkt het niet. Dankzij de Griekse wetenschapper Archimedes weten we waarom. Deze slimmerik leefde meer dan 2.200 jaar geleden. Als je een schip in het water legt, verschuift er water. Doe maar eens een blokje hout in een glas water: dan stijgt de waterspiegel . Hetzelfde gebeurt met een schip. Het schip ligt voor een deel onder de waterspiegel. Water is vloeibaar, maar ook heel sterk. Het water duwt als het ware tegen de onderkant van de boot. Daardoor heeft een grote boot meer drijfvermogen dan een kleine boot. Het gaat pas mis als je op een kleine boot toch veel zware containers (= laadkisten) zet. Dan wordt te weinig water verplaatst en zinkt het schip. Het maakt niet uit hoe zwaar het staal is, zolang het ruim maar groot genoeg is. Want als het schip genoeg water verplaatst, kan het met gemak honderden containers vervoeren.

Bron: Havenkrantje nr. 8 jaar 2 - december 2010.

Waarom houdt de kapitein een logboek bij?

Aan boord van elk schip is een logboek (ook wel 'scheepsjournaal'). Elke dag schrijft de kapitein erin. Bijvoorbeeld over bezochte havens, het weer, de route en eventuele zieke bemanningsleden. Misschien schrijft de kapitein voor zijn lol. Zo niet, dan MOET hij het toch doen. Want het bijhouden van een logboek is verplicht. Waarom? Zo kan de havenmeester of de politie makkelijk controleren hoe de reis is verlopen. Dat is belangrijk indien er een ongeluk aan boord is gebeurd of een bemanningslid is overleden. Dankzij logboeken weten we ook veel over het zeemansleven in vroeger tijden. Beroemd is bijvoorbeeld het verhaal van kapitein Willem Barentsz die meer dan 400 jaar geleden met zijn schip strandde in het noordpoolijs. Samen met zijn bemanningsleden moest hij een ijzige poolwinter overleven. Door zelf een sloep te bouwen, kwamen ze weer thuis. Hoe weten we dit allemaal? Juist, omdat er een logboek aan boord was!

Bron: Havenkrantje nr. 9 jaar 3 - maart 2011.